-A +A

Rozliczanie indywidualnych kosztów ogrzewania w budynku wielorodzinnym.

 

Mimo, że podzielniki kosztów ciepła stosowane są już od kilkunastu lat, ich użytkowanie budzi nieporozumienia między administratorami a właścicielami lokali wyposażonych w te urządzenia, stąd warto poznać metody rozliczania kosztów ciepła.

Podzielnik kosztów ogrzewania powinien być dostosowany do warunków polskiego budownictwa. Co należy rozumieć pod tym pojęciem? W krajowym budownictwie musimy liczyć się ze złą jakością izolacji ścian wewnętrznych oddzielających poszczególne lokale, oraz brakiem izolacji pionów grzewczych prowadzonych na zewnątrz ścian. Jest to przyczyną przepływów ciepła pomiędzy lokalami o zróżnicowanej temperaturze oraz nierejestrowanych zysków ciepła od pionów grzewczych.

Metody rozliczania kosztów ciepła

Wyznaczanie indywidualnych kosztów ogrzewania lokali w budynku wielorodzinnym reguluje art. 45a ust. 9 ustawy Prawo energetyczne, który zaleca wybór takiej metody rozliczania, która zapewnia ustalanie opłat w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na ogrzewanie. Standardowe podzielniki kosztów ogrzewania rejestrują tylko ciepło emitowane przez grzejniki do lokalu, które nie jest równoznaczne z ilością ciepła, jaka jest konieczna do ogrzania tego lokalu. Ciepło dostarczone do budynku poprzez sieć miejską lub z lokalnej kotłowni, którego koszty należy podzielić, dociera do poszczególnych lokali trzema drogami, przez:

  • grzejniki,
  • piony grzewcze,
  • z sąsiednich lokali.

Warto w tym miejscu przytoczyć cytat z publikacji prof. dr hab. inż. Witolda Wasielewskiego: Przy założeniu, że użytkownik pokrywa całkowite koszty ciepła dostarczanego do mieszkania (przez grzejniki, przewody i przegrody wewnętrzne), największe trudności sprawia określenie ilości ciepła dopływającego do mieszkania przez jego przegrody wewnętrzne.
Najprostsze określenie tej ilości wymaga dodatkowego pomiaru temperatury wewnętrznej mieszkania. W przypadku zastosowania do podziału kosztów ogrzewania podzielników montowanych na grzejnikach, możliwe jest określenie tylko energii pochodzącej z grzejników. Pozostałe dwa źródła energii, czyli ciepło dostarczane przez piony grzewcze oraz ściany, nie podlegają rejestracji. W przypadku, gdy suma energii cieplnej pochodzącej z pionów oraz przenikania pomiędzy poszczególnymi lokalami przekracza strumień energii pochodzący z grzejników, rozliczanie indywidualnych kosztów ogrzewania lokali na podstawie odczytu urządzeń wskaźnikowych prowadzi do absurdalnych wyników, np. niektóre lokale nie mają żadnych wskazań, a część lokali ma wskazania zawyżone, w stosunku do rzeczywistego zużycia ciepła do ich ogrzewania. Dlatego rozliczanie kosztów ogrzewania w warunkach polskiego budownictwa tylko na podstawie rejestracji ilości ciepła z grzejników, jak to ma miejsce w przypadku większości podzielników, nie spełnia wymagań ustawy Prawo energetyczne. Oprócz metody, polegającej na określaniu zużycia ciepła przez lokal na podstawie ilości energii pochodzącej z grzejników, istnieją inne sposoby służące do podziału kosztów ogrzewania na poszczególne lokale w budynkach wielorodzinnych. 

Metoda "Komfortu cieplnego"

Jedną z nich jest metoda tzw. Komfortu cieplnego. Występuje w dwóch odmianach w zależności od zastosowanej w niej temperatury wewnętrznej: nastawionej przez użytkownika i utrzymywanej przez układ automatyki wewnętrznej lub pomierzonej wynikowej temperatury pomieszczenia.

Metoda ta jest oparta na zasadzie wyznaczania kosztów zużycia energii do ogrzewania w proporcji do iloczynu powierzchni lokalu i różnicy średnich temperatur lokalu oraz powietrza, wyznaczanych dla danego okresu rozliczeniowego. Temperatura wewnętrzna powinna odwzorowywać średnią wartość z całego lokalu i dlatego miejscem jej pomiaru jest najczęściej przedpokój. Inna odmiana tej metody zakłada pomiar temperatury wewnętrznej we wszystkich pomieszczeniach. Miejsce pomiaru temperatury wewnętrznej powinno być jednakowe dla wszystkich lokali objętych podziałem. Metoda ta w swojej idei uwzględnia położenie lokalu, przenikanie ciepła między ścianami oraz ewentualne wady budowlane budynku.

Wadą tej metody jest brak informacji o rzeczywistym poborze energii cieplnej przydatnej do premiowania indywidualnych działań termorenowacyjnych i remontowych użytkowników oraz fakt, iż nie uwzględnia rzeczywistych strat ciepła na wentylację i odzysków ciepła od źródeł wewnętrznych.

Metoda MP-2010

Inna metoda nazywana jest MP-2010, łączy zalety metody komfortu cieplnego oraz metody opartej tylko na rejestracji zużycia ciepła przez instalację grzewczą. Pozwala ona na sprawiedliwe, logiczne i zgodne z prawami fizyki wyznaczenie kosztów ogrzewania indywidualnego lokalu w budynku wielorodzinnym. Jej zaletą jest również zgodność z normą europejską PN-EN ISO 13790 – Obliczanie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia oraz aktualną ustawą Prawo energetyczne.

Według tej metody całkowite koszty ogrzewania budynku wielorodzinnego dzieli się na koszty stałe, dzielone w dalszej kolejności na poszczególne lokale w proporcji do ich powierzchni oraz koszty zmienne, dzielone na podstawie wartości dwóch parametrów:

  • jednostek zużycia ciepła,
  • iloczynu różnicy średniej temperatury lokalu i średniej temperatury zewnętrznej w sezonie grzewczymi oraz powierzchni rozliczanego lokalu.

Do rejestracji jednostek zużycia (wartości wskazania) wykorzystywane mogą być ciepłomierze lub podzielniki kosztów ogrzewania, których wskazania są proporcjonalne do ilości ciepła wyemitowanego przez grzejniki. Dane dotyczące średniej temperatury wewnętrznej lokalu można uzyskać na dwa sposoby:

  • montując dodatkowe rejestratory temperatury lub co bardziej uzasadnione ekonomicznie,
  • montując elektroniczne podzielniki kosztów z funkcją pomiaru temperatury pomieszczenia.

Średnią temperaturę zewnętrzną sezonu ogrzewczego wyznacza się na podstawie danych pochodzących z lokalnej stacji meteorologicznej, dla odpowiedniego okresu rozliczeniowego.

dr inż. Paweł Michnikowski
Stowarzyszenie Polskich Firm Rozliczających Media